บทความ

การแต่งงานสมัยอียิปต์โบราณ

 


      ในหลักฐานที่ค้นพบเรื่องการแต่งงานเป็นเรื่องที่มีบันทึกอยู่น้อยมาก บันทึกที่พบก็ไม่ มีส่วนไหนที่เรียก "การแต่งงาน" โดยเฉพาะ มีแต่คำใกล้เคียงที่หมายถึง "สร้างภรรยา" "การยอมรับเป็นภรรยา" ('making a wife' or 'taking a wife') หลังจากยุดที่ 3 (the Third Intermediate period) เราได้พบคำในเอกสารที่เกี่ยวกับ จัดการทรัพย์สินในการแต่งงานคือ shep en shemet หรือค่าสินสมรส แต่จะพบเอกสาร ที่เกี่ยวกับการจัดการสินสมรสหลังจากหย่าร้างมากกว่า (เหมือนการทุกที่ไม่ว่ายุคไหนแยกกัน เรื่องเงินทองสำคัญมาก ...เหอะๆ)

      มีการใช้คำว่า "hemet" ซึ่งน่าจะหมายถึง "ภรรยา" แต่จริงๆ แล้วคำแปลตรงตัวคือ "คู่ที่เป็นสตรี" และคำนี้น่าจะมาจากคำว่า hi ซึ่งหมายถึง "คู่ที่เป็นบุรุษ" คำนี้พบจากงานบันทึกเกี่ยวกับงานศพ ที่เรียกสตรีที่เคยอยู่กับผู้ตายว่า hemet และ hi หมายถึงสามีของเธอ Hebswt มีความหมายว่า "คู่ที่เป็นสตรี" เช่นกัน แต่มีความหมายในเชิงของภรรยาอันดับรอง ในยุคราชวงศ์ใหม่คำว่า hemet และ hebswt อ้างอิงถึงบุคคลเดียวกัน นั่นหมายความว่า hebswt หมายถึงภรรยาคนถัดมาหลังจากที่ภรรยาคนแรกเสียชีวิตหรือหย่าร้างแล้ว   

      เราคิดว่าการแต่งงานต้องเกิดขึ้นจากความผูกพันและความรัก แต่ในความเป็นจริงแล้วในยุคนั้น ผู้มีบทบาทในการตัดสินใจที่จะให้มีการแต่งงานเกิดขึ้นหรือไม่คือพ่อ(หรือลุง)และแม่ของ ฝ่ายเด็กหญิง พ่อแม่จะเป็นผู้หมั้นหมายเด็กหญิงกับว่าที่สามีของเธอในอนาคต (คลุมถุงชน ว่างั้นเถอะ...)จนกระทั่งราชวงศ์ที่ 26 เด็กหญิงหรือเจ้าสาวถึงมีสิทธิมีเสียงในการเลือกสามี ของตนบ้าง       ข้อมูลเฉลี่ยอายุของเด็กหญิงที่แต่งงานในยุคนั้นคือ 12-13 ปี เด็กชายจะมากกว่า 15 ปีและ ต้องมีความพร้อมในการเลี้ยงดูภรรยาและบุตรก่อนจึงจะได้รับอนุญาตให้แต่งงานได้ แต่ก็มีข้อ ยกเว้น       บางกรณีอย่างเช่น ฟาโรห์ตุตันคาเมนซึ่งมีการอภิเษกตอนพระชันษา 9 ปี มีหลักฐานในยุคโรมัน เข้ามาในอียิปต์อายุของเด็กหญิงที่แต่งงานลดเหลือเพียง 8 ปี (- -" จะเร่งมีลูกไปขนาดไหนนี่) นักวิชาการพยายามชี้แจ้งว่าเป็นเพียงไม่กี่กรณีเท่านั้นส่วนใหญ่แล้วเด็กหญิงจะสมรสเมื่ออายุ 12-13 ปี เช่นเดิม แล้วก็พบหลักฐานที่ Qenherkhepeshef (คืออะไรอะไอ้นี่แปลไม่ออกจริงๆ) ที่ Deir El Medina ว่ามีการแต่งงานข้ามวัยโดยฝ่ายชายอายุ 54 และฝ่ายหญิงอายุ 12      

 

      ทางหลักฐานที่เหลืออยู่พิธีการแต่งงานของชาวอียิปต์โบราณมีความเรียบง่ายมาก เจ้าสาวแค่ ออกจากบ้านของตนไปสู่บ้านสามีซึ่งสามีอาจจะอยู่คนเดียวหรืออยู่กับพ่อแม่ก็ได้ ชุดที่เจ้าสาว สวมนั้นจะสวมกระโปรงลินินยาวหรือกระโปรงแบบมีผ้าคลุมบ่ายาว คลุมด้วยแหลูกปัดตั้งแต่หัวจนเท้า ถ้าเป็นคนมีฐานะก็จะประดับด้วยเงินและไพฑูรย์ แต่ไม่ปรากฏหลักฐานที่เป็นพิธีกรรมทางศาสนา หรือทางกฎหมายเลย มีแต่ทางสังคมซึ่งจะจัดการเลี้ยงฉลองอาหาร การเต้นรำ ร้องเพลงอวยพรเพื่อ เป็นเกียรติสำหรับคู่บ่าวสาว

 

     

การใช้ชีวิตคู่ของคนอียิปต์โบราณสามัญชนเป็นแบบผัวเดียวเมียเดียวจนชั่วชีวิตหรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ตายไปก่อน หรือมีการหย่าร้าง แต่ในชนชั้นกษัตริย์พบว่าตั้งแต่ราชวงศ์ที่ 13 เป็นต้นมา ฟาโรห์จะมีสนมมากมายเป็นร้อยๆ คนเพื่อให้เกิดรัชทายาทสืบทอดบัลลังก์ เพื่อสมานไมตรีกับต่างประเทศ เพื่อฐานอำนาจทางศาสนา แต่จะยกสตรีเพียงคนเดียวขึ้นเป็นมเหสีหรือราชินีเป็นถูกดูแลสนมขึ้นอื่นๆ ทั้งหมด แต่ก็มีข้อยกเว้นในบางรัชสมัยที่มีการแต่งตั้งราชินีหลายองค์พร้อมกันและแนวปฏิบัติของ ฟาโรห์เช่นนี้ทำให้ขุนนางชั้นสูงบางคนรับพฤติกรรมนี้ไปด้วย การแต่งงานในเครือญาติเช่น พี่น้อง พ่อลูก เป็นพฤติกรรมที่เกิดจากความเชื่อทางศาสนาเฉพาะใน เชื้อพระวงศ์เท่านั้น เนื่องจากมีตำนานการสมรสในวงศ์วานเดียวกันของเทพเจ้าทำให้ฟาโรห์จึงจำเป็น ต้องรักษาสายเลือดของราชวงศ์ให้เข้มข้นที่สุด แต่ค่านิยมนี้ในหมู่ชาวบ้านเปลี่ยนแปลงไปมากในยุค ที่กรีกเริ่มเข้ามามีบทบาทในอียิปต์พบการสมรสในหมู่เครือญาติสูงถึง 1 ใน 4 ของประชากร ทั้งที่ ก่อนหน้านี้คนอียิปต์โบราณไม่ได้กีดกันเรื่องการสมรสข้ามเชื้อชาติหรือชนชาติเลยเพียงแต่ต้องแต่งงาน ในคนชนชั้นเดียวกันเท่านั้น      

      การหย่าร้างและสินสมรส ในแรกเริ่มฝ่ายชายต้องให้สินสมรสกับฝ่ายหญิงส่วนใหญ่จะเป็นทาสแรงงาน แต่ยุคต่อมากลับกันกลายเป็นพ่อของฝ่ายหญิงต้องให้ทาสไปอยู่รับใช้ที่บ้านฝ่ายชาย (- -") การ หย่าร้างจะกระทำเมื่อทั้งสองฝ่ายไม่สามารถใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันได้เป็นการตกลงอย่างสมัครใจ ฝ่ายหญิงสามารถย้ายออกจากบ้านฝ่ายชายมาอยู่ที่บ้านตนเองได้ทันทีโดยที่ฝ่ายชายจะต้องจ่ายค่าเลี้ยงดูฝ่าย หญิงเป็นจำนวน 1 ใน 3 ของทรัพย์สินที่เขามีทั้งหมด และฝ่ายหญิงสามารถแต่งงานใหม่ได้ทันทีโดย ที่ไม่ถูกสังคมตำหนิ (ยุคนั้นสิทธิของสตรีดีกว่ายุคนี้จัง...)       ในพิพิธภัณฑ์ยังแสดงรูปปั้นและรูปวาดของสามีภรรยาที่โอบกอดกันและมอบดอกไม้อาหารให้อีกฝ่าย มีรูปปั้นของครอบครัวพ่อแม่ลูกที่แสดงความสัมพันธ์อันอบอุ่น การแต่งงานที่เกิดขึ้นจึงจากความรักและการให้เกียรติอีกฝ่าย

เรียบเรียง : lilypixel

อ้างอิง -
http://www.touregypt.net/featurestories/marriage.htm
http://www.historylink101.net/egypt_1/a-marriage.htm

 

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player